ข้อมูลอุณหภูมิผิวหน้าน้ำทะเล (Sea Surface Temperature หรือ SST)
อุณหภูมิผิวน้ำทะเล (SST)
ข้อมูล SST จาก Himawari สร้างมาจากการสังเกตด้วยแถบรังสีความร้อน (IR) เพื่อใช้ในผลิตภัณฑ์วิเคราะห์ SST ของ JMA โดยใช้วิธีการที่พัฒนาโดย JAXA.
JMA ได้นำการปรับค่าการสอบเทียบ (calibration correction) มาปรับกับข้อมูลอุณหภูมิความสว่าง (brightness temperature) ก่อนนำไปใช้กับอัลกอริทึมการดึงค่า SST (ซึ่งเป็นอัลกอริทึมเดียวกับที่ใช้สำหรับ Himawari-8). ค่าพารามิเตอร์สำหรับการปรับนี้คำนวณโดยอาศัยข้อมูลการสังเกตจาก GCOM-C ของ JAXA.
หากไม่ทำการปรับการสอบเทียบ ค่าที่ได้จาก Himawari-9 จะต่ำกว่าของ Himawari-8 ประมาณ 0.3 K โดยเฉลี่ยพื้นที่ครอบคลุมทั่วทั้งโลก เนื่องจากความแตกต่างด้านลักษณะของเซนเซอร์ และเมื่อเทียบกับข้อมูล in-situ (เช่น บูยลอย) จะมีค่าความเบี่ยงเบนน้อยกว่าประมาณ 0.8 K (mean error) ดังที่แสดงในรูปที่ (ซ้าย). ข้อมูล Himawari-9 หลังจากแก้ไขแล้วจะสอดคล้องกับข้อมูล in-situ ได้ดีขึ้นเมื่อเทียบกับข้อมูลที่ยังไม่ได้แก้ไข.
เอกสารอ้างอิง /cgms-info.org
การเปรียบเทียบกับข้อมูล in-situ (บูยลอย/เรือ) กับข้อมูล SST จากดาวเทียม
![]() |
อ้างอิง CGMS-51 JMA-WP-03
วิเคราะห์กราฟ (ซ้าย = ดั้งเดิม ไม่ได้แก้ไข, ขวา = แก้ไขแล้ว)
ภาพรวม (what the plots show)
ทั้งสองกราฟเป็น scatter-plot ของการจับคู่ระหว่าง อุณหภูมิจากดาวเทียม (แกนตั้ง) เทียบกับ อุณหภูมิจากบูย (แกนนอน) สำหรับเดือน/ข้อมูลมกราคม 2023 (match-ups กับ GTS/quality control) — จุดแต่ละจุด = หนึ่งคู่ข้อมูลดาวเทียม-บูย. จุดมีการไล่สีแสดงความหนาแน่น (density) ของจุด; เส้นแนวทแยงมุม y=x (1:1) เป็นเส้นอ้างอิงที่แสดงว่า “ค่า satellite = ค่า buoy” ถ้าจุดตกบนเส้นนี้หมายถึงค่าตรงกัน. ข้อความตัวเลขบนกราฟสรุปสถิติของความต่างคือ: จำนวนคู่ข้อมูล (#), ME (mean error; bias), RMSE, STDE (standard deviation of errors). cgms-info.org
ความหมายของสถิติ (สูตรสั้น ๆ):
ดูค่าสถิติจากภาพและตีความ (ตัวเลขในภาพ):
การตีความเชิงวิทยาศาสตร์/การปฏิบัติ:
สรุป
เอกสารอ้างอิง
.........................................................................................................................................................................................................................................
ภาพแสดงอุณหภูมิน้ำทะเลซ้อนทับภาพดาวเทียม Himawari 9
ภาพแสดงอุณหภูมิน้ำทะเลซ้อนทับภาพดาวเทียม Himawari 9 นี้ ส่วนดาวเทียมอุตุนิยมวิทยา กองตรวจและเฝ้าระวังสภาวะอากาศ เป็นผู้ผลิตขึ้นมาโดยใช้โปรแกรม Sataid ในการประมวลผลและผลิตภาพขึ้นมาโดยใช้ไฟล์ชนิดนนามสกุล .f32 เช่นภาพที่แสดงข้างต้นใช้ไฟล์ 20250921.f32 ซึ่งไฟล์นี้ ส่วนดาวเทียมอุตุนิยมวิทยาบริการข้อมูลไว้ที่ http://www.sattmet.tmd.go.th/satmet/data/satdata.html รายละเอียดของข้อมูลสามารถอธิบายได้ดังต่อไปนี้
🔹 1. ไฟล์นี้คืออะไร
ไฟล์ Sea Surface Temperature (SST) นี้ส่วนดาวเทียมอุตุนิยมวิทยาบริการข้อมูลไว้ที่ http://www.sattmet.tmd.go.th/satmet/data/satdata.html เป็นไฟล์ข้อมูลเชิงตัวเลข (binary data; นามสกุลเช่น .f32) ซึ่งเก็บค่าการประมาณอุณหภูมิผิวน้ำทะเล (Sea Surface Temperature; SST) จากการสังเกตของ ดาวเทียม Himawari-9
📖 อ้างอิง:
🔹 2. ใช้ทำอะไร
ข้อมูล SST จากดาวเทียมมีการใช้งานหลายด้าน ได้แก่:
📖 อ้างอิง:
🔹 3. ที่มาของข้อมูลนี้ได้มาอย่างไร
📖 อ้างอิง:
JMA ให้บริการข้อมูลอุณหภูมิผิวหน้าน้ำทะเล (SST) ในรูปแบบไฟล์ .f32 และเผยแพร่วันละ 1 ครั้งมีปัจจัยสำคัญหลายประการ:
ไฟล์ที่มีนามสกุล .f32 หรือ "floating-point 32-bit" เป็นรูปแบบไฟล์ไบนารีที่นิยมใช้ในวงการวิทยาศาสตร์และอุตุนิยมวิทยา. การใช้รูปแบบนี้ช่วยให้:
ขนาดไฟล์เล็กลง: เมื่อเทียบกับไฟล์ข้อความทั่วไป ทำให้ประหยัดพื้นที่จัดเก็บและลดเวลาในการดาวน์โหลด.
ประมวลผลได้รวดเร็ว: ข้อมูลไบนารีสามารถนำไปใช้กับซอฟต์แวร์วิเคราะห์ทางวิทยาศาสตร์ได้อย่างรวดเร็วและมีประสิทธิภาพสูง.
การอัปเดตข้อมูล SST วันละหนึ่งครั้ง (Daily) ถือเป็นความถี่ที่เหมาะสมสำหรับวัตถุประสงค์หลักของการใช้งานข้อมูลนี้:
การพยากรณ์อากาศและติดตามการเปลี่ยนแปลงระยะยาว: การเปลี่ยนแปลงอุณหภูมิผิวหน้าน้ำทะเลส่วนใหญ่เกิดขึ้นอย่างช้า ๆ ในระดับวันหรือสัปดาห์ ไม่ใช่รายชั่วโมงหรือรายนาที. ข้อมูลรายวันจึงเพียงพอสำหรับการศึกษาปรากฏการณ์สำคัญ เช่น El Niño, La Niña, และการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ.
การประมมวลผลข้อมูลจำนวนมหาศาล: ข้อมูลจากดาวเทียมมีปริมาณมาก การประมวลผลข้อมูลดิบทั้งหมดให้กลายเป็นผลิตภัณฑ์สำเร็จรูปที่ถูกต้อง (รวมถึงการแก้ไขค่าความคลาดเคลื่อน) ต้องใช้เวลาและทรัพยากรคอมพิวเตอร์มหาศาล การเผยแพร่รายวันจึงเป็นความถี่ที่สมดุลระหว่างความแม่นยำและการนำไปใช้งานได้จริง.
การส่งข้อมูลขนาดใหญ่ที่มีความละเอียดสูงเกินความจำเป็นบ่อยครั้งเกินไป (เช่น ทุก ๆ ชั่วโมง) จะสร้างภาระให้กับระบบเครือข่ายและเซิร์ฟเวอร์. การกำหนดรอบการอัปเดตรายวันจึงช่วยให้การให้บริการมีเสถียรภาพและสามารถรองรับผู้ใช้งานจำนวนมากได้อย่างมีประสิทธิภาพ
.Technical Explanation of File
🔹 4. ผู้ผลิตและเผยแพร่ข้อมูลนี้
📖 อ้างอิง:
SST = Sea Surface Temperature คือ อุณหภูมิของน้ำทะเลบริเวณผิว (skin layer ~10–20 µm)
วัดได้จาก รังสีอินฟราเรด (Infrared Radiation) ที่แผ่ออกมาจากผิวน้ำทะเล ซึ่งตรวจจับโดยเซนเซอร์บนดาวเทียม Himawari-9
ค่าที่ได้เป็น “skin temperature” ซึ่งอาจแตกต่างเล็กน้อยจากค่า “bulk temperature” ที่บูยวัด (~1–5 m ใต้น้ำ)
📖 อ้างอิง: Donlon et al. (2007), GHRSST Science
ภาพจะใช้ False Color Scale (การแทนค่าอุณหภูมิด้วยสี)
ดูสเกลด้านล่างภาพ → เช่น
น้ำเงิน–เขียว = SST ต่ำ (20–26 °C)
เหลือง–ส้ม–แดง = SST สูง (28–32 °C)
ม่วง = SST สูงมาก (≥36 °C)
พื้นที่สีเทา/ขาว = เมฆปกคลุม → ไม่สามารถวัด SST ได้
📖 อ้างอิง: Kurihara et al. (2016), Bessho et al. (2016)
ระบุพื้นที่ศึกษา → เช่น อ่าวไทย, ทะเลจีนใต้, มหาสมุทรแปซิฟิก
ดูสเกลสี → อ่านค่าอุณหภูมิจากสีที่ปรากฏ
ระบุเมฆ → บริเวณที่เป็นสีเทา/ขาว คือมีเมฆ → ไม่ใช่ค่า SST จริง
เปรียบเทียบพื้นที่ต่าง ๆ → เช่น SST บริเวณใกล้เส้นศูนย์สูตรมักสูงกว่า SST บริเวณละติจูดสูง
เชื่อมโยงกับสภาพอากาศ → SST > 26.5 °C → อาจเหมาะสมต่อการก่อตัวของพายุเขตร้อน
พยากรณ์อากาศ/พายุ → SST สูงสัมพันธ์กับการก่อตัวพายุไซโคลนเขตร้อน
สมุทรศาสตร์ → ใช้ติดตามกระแสน้ำ เช่น กระแสน้ำคุโรชิโอะ
สิ่งแวดล้อม → ใช้ตรวจสอบความเสี่ยงปะการังฟอกขาว
เศรษฐกิจ → วางแผนทำประมงและขนส่งทางทะเล
📖 อ้างอิง:
Gray (1979) เกณฑ์ SST สำหรับการก่อตัวพายุไซโคลนเขตร้อน
NOAA Coral Reef Watch (การติดตาม SST เพื่อเฝ้าระวังปะการังฟอกขาว)
เมฆบัง → ทำให้ SST ไม่สามารถตรวจวัดได้ในบางพื้นที่
ความต่างระหว่าง skin vs bulk SST → ต้องระวังเมื่อเทียบกับข้อมูลบูย
คุณภาพข้อมูล → ต้องผ่านการตรวจสอบ (QC) ก่อนนำไปวิเคราะห์เชิงวิชาการ
📖 อ้างอิง: GHRSST Validation Guidelines
ภาพ SST จาก Himawari-9 คือ การวัดอุณหภูมิผิวน้ำทะเลด้วยคลื่นอินฟราเรด
สีในภาพบอกอุณหภูมิ: น้ำเงิน = เย็น, แดง = อุ่น, ม่วง = ร้อนมาก
SST มีความสำคัญต่อ พายุ, กระแสน้ำ, ระบบนิเวศ, และเศรษฐกิจทะเล
ต้องแยกแยะพื้นที่ที่เป็นเมฆ (วัด SST ไม่ได้)
📚 เอกสารอ้างอิงหลัก
Bessho, K. et al. (2016). An introduction to Himawari-8/9—Japan’s new-generation geostationary meteorological satellites. J. Meteorol. Soc. Japan.
Kurihara, Y. et al. (2016). Sea surface temperature from the new Japanese geostationary meteorological Himawari-8 satellite. GRL.
Donlon, C. J. et al. (2007). The Global Ocean Data Assimilation Experiment High-Resolution Sea Surface Temperature Pilot Project (GHRSST-PP). Bull. Amer. Meteor. Soc.
Gray, W. M. (1979). Hurricanes: Their formation, structure and likely role in the tropical circulation. Meteorology over the Tropical Oceans.
............... 📡📡📡📡📡ส่วนดาวเทียมอุตุนิยมวิทยา กองตรวจและเฝ้าระวังสภาวะอากาศ กรมอุตุนิยมวิทยา 📡📡📡📡📡................