ข้อมูลอุณหภูมิผิวหน้าน้ำทะเล (Sea Surface Temperature หรือ SST)
อุณหภูมิผิวน้ำทะเล (SST)
ข้อมูล SST จาก Himawari สร้างมาจากการสังเกตด้วยแถบรังสีความร้อน (IR) เพื่อใช้ในผลิตภัณฑ์วิเคราะห์ SST ของ JMA โดยใช้วิธีการที่พัฒนาโดย JAXA.
JMA ได้นำการปรับค่าการสอบเทียบ (calibration correction) มาปรับกับข้อมูลอุณหภูมิความสว่าง (brightness temperature) ก่อนนำไปใช้กับอัลกอริทึมการดึงค่า SST (ซึ่งเป็นอัลกอริทึมเดียวกับที่ใช้สำหรับ Himawari-8). ค่าพารามิเตอร์สำหรับการปรับนี้คำนวณโดยอาศัยข้อมูลการสังเกตจาก GCOM-C ของ JAXA. หากไม่ทำการปรับการสอบเทียบ ค่าที่ได้จาก Himawari-9 จะต่ำกว่าของ Himawari-8 ประมาณ 0.3 K โดยเฉลี่ยพื้นที่ครอบคลุมทั่วทั้งโลก เนื่องจากความแตกต่างด้านลักษณะของเซนเซอร์ และเมื่อเทียบกับข้อมูล in-situ (เช่น บูยลอย) จะมีค่าความเบี่ยงเบนน้อยกว่าประมาณ 0.8 K (mean error) ดังที่แสดงในรูปที่ (ซ้าย). ข้อมูล Himawari-9 หลังจากแก้ไขแล้วจะสอดคล้องกับข้อมูล in-situ ได้ดีขึ้นเมื่อเทียบกับข้อมูลที่ยังไม่ได้แก้ไข.

เอกสารอ้างอิง /cgms-info.org


การเปรียบเทียบกับข้อมูล in-situ (บูยลอย/เรือ) กับข้อมูล SST จากดาวเทียม


อ้างอิง CGMS-51 JMA-WP-03

วิเคราะห์กราฟ (ซ้าย = ดั้งเดิม ไม่ได้แก้ไข, ขวา = แก้ไขแล้ว)
ภาพรวม (what the plots show)
ทั้งสองกราฟเป็น scatter-plot ของการจับคู่ระหว่าง อุณหภูมิจากดาวเทียม (แกนตั้ง) เทียบกับ อุณหภูมิจากบูย (แกนนอน) สำหรับเดือน/ข้อมูลมกราคม 2023 (match-ups กับ GTS/quality control) — จุดแต่ละจุด = หนึ่งคู่ข้อมูลดาวเทียม-บูย. จุดมีการไล่สีแสดงความหนาแน่น (density) ของจุด; เส้นแนวทแยงมุม y=x (1:1) เป็นเส้นอ้างอิงที่แสดงว่า “ค่า satellite = ค่า buoy” ถ้าจุดตกบนเส้นนี้หมายถึงค่าตรงกัน. ข้อความตัวเลขบนกราฟสรุปสถิติของความต่างคือ: จำนวนคู่ข้อมูล (#), ME (mean error; bias), RMSE, STDE (standard deviation of errors). cgms-info.org
ความหมายของสถิติ (สูตรสั้น ๆ):

ดูค่าสถิติจากภาพและตีความ (ตัวเลขในภาพ):

การตีความเชิงวิทยาศาสตร์/การปฏิบัติ:


สรุป


เอกสารอ้างอิง

  1. JMA (CGMS-51 JMA-WP-03). Pre-Operational Evaluation and Adjustment of Himawari-9 Level-2 Products. (April 2023). — เอกสารที่มาของภาพและเนื้อความในคำถาม (อธิบายการแก้ไขการสอบเทียบ, ผลเปรียบเทียบกับบูย). cgms-info.org
  2. Kurihara, Y., Murakami, H., & Kachi, M. (2016). Sea surface temperature from the new Japanese geostationary meteorological Himawari-8 satellite. Geophysical Research Letters, 43, 1234–1240. — อธิบายอัลกอริทึม SST (quasi-physical / split-window) ที่ใช้กับ Himawari. agupubs.onlinelibrary.wiley.com
  3. GHRSST — Single Sensor Error Statistic (SSES) guidance / validation practices (หลักการการใช้ bias และ standard deviation ในการประเมิน SST products). GHRSST
  4. NOAA / technical notes on SST retrieval and validation (อธิบายสูตร RMSE, decomposition และการเทียบกับ in-situ). NOAA Institutional Repository
  5. GHRSST / CERSAT resources on skin vs sub-skin vs bulk SST (ทำความเข้าใจว่าทำไม satellite IR skin SST จึงอาจต่างจาก buoy bulk SST). GHRSST+1

.........................................................................................................................................................................................................................................

ภาพแสดงอุณหภูมิน้ำทะเลซ้อนทับภาพดาวเทียม Himawari 9

ภาพแสดงอุณหภูมิน้ำทะเลซ้อนทับภาพดาวเทียม Himawari 9 นี้ ส่วนดาวเทียมอุตุนิยมวิทยา กองตรวจและเฝ้าระวังสภาวะอากาศ เป็นผู้ผลิตขึ้นมาโดยใช้โปรแกรม Sataid ในการประมวลผลและผลิตภาพขึ้นมาโดยใช้ไฟล์ชนิดนนามสกุล .f32 เช่นภาพที่แสดงข้างต้นใช้ไฟล์ 20250921.f32 ซึ่งไฟล์นี้ ส่วนดาวเทียมอุตุนิยมวิทยาบริการข้อมูลไว้ที่ http://www.sattmet.tmd.go.th/satmet/data/satdata.html รายละเอียดของข้อมูลสามารถอธิบายได้ดังต่อไปนี้


🔹 1. ไฟล์นี้คืออะไร
ไฟล์ Sea Surface Temperature (SST) นี้ส่วนดาวเทียมอุตุนิยมวิทยาบริการข้อมูลไว้ที่ http://www.sattmet.tmd.go.th/satmet/data/satdata.html เป็นไฟล์ข้อมูลเชิงตัวเลข (binary data; นามสกุลเช่น .f32) ซึ่งเก็บค่าการประมาณอุณหภูมิผิวน้ำทะเล (Sea Surface Temperature; SST) จากการสังเกตของ ดาวเทียม Himawari-9

📖 อ้างอิง:


🔹 2. ใช้ทำอะไร
ข้อมูล SST จากดาวเทียมมีการใช้งานหลายด้าน ได้แก่:

  1. การพยากรณ์อากาศและภูมิอากาศ → SST เป็นปัจจัยสำคัญที่ควบคุมการแลกเปลี่ยนพลังงานระหว่างมหาสมุทรและบรรยากาศ มีผลต่อการก่อตัวของพายุหมุนเขตร้อน, มรสุม, และการพยากรณ์อากาศระยะกลางถึงยาว.
  2. สมุทรศาสตร์ → ใช้ศึกษาโครงสร้างกระแสน้ำ, เอลนีโญ–ลานีญา, อุณหภูมิพื้นผิวน้ำชายฝั่ง, และการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ.
  3. สิ่งแวดล้อมและระบบนิเวศ → การเปลี่ยนแปลงของ SST มีผลต่อระบบนิเวศทางทะเล เช่น การเกิดปรากฏการณ์ปะการังฟอกขาว.
  4. การประยุกต์ด้านเศรษฐกิจ → เช่น การทำประมง, การขนส่งทางทะเล, และการจัดการทรัพยากรชายฝั่ง.

📖 อ้างอิง:


🔹 3. ที่มาของข้อมูลนี้ได้มาอย่างไร

📖 อ้างอิง:


🔹 4. ผู้ผลิตและเผยแพร่ข้อมูลนี้

📖 อ้างอิง:


 

📘 คู่มือการอ่านภาพอุณหภูมิผิวน้ำทะเล (Sea Surface Temperature: SST) จากดาวเทียม Himawari-9


🔹 1. ทำความรู้จัก SST

📖 อ้างอิง: Donlon et al. (2007), GHRSST Science


🔹 2. วิธีอ่านสีบนภาพ SST

📖 อ้างอิง: Kurihara et al. (2016), Bessho et al. (2016)


🔹 3. ขั้นตอนการอ่านภาพ SST

  1. ระบุพื้นที่ศึกษา → เช่น อ่าวไทย, ทะเลจีนใต้, มหาสมุทรแปซิฟิก

  2. ดูสเกลสี → อ่านค่าอุณหภูมิจากสีที่ปรากฏ

  3. ระบุเมฆ → บริเวณที่เป็นสีเทา/ขาว คือมีเมฆ → ไม่ใช่ค่า SST จริง

  4. เปรียบเทียบพื้นที่ต่าง ๆ → เช่น SST บริเวณใกล้เส้นศูนย์สูตรมักสูงกว่า SST บริเวณละติจูดสูง

  5. เชื่อมโยงกับสภาพอากาศ → SST > 26.5 °C → อาจเหมาะสมต่อการก่อตัวของพายุเขตร้อน


🔹 4. การประยุกต์ใช้ SST

📖 อ้างอิง:


🔹 5. ข้อจำกัดที่ควรรู้

📖 อ้างอิง: GHRSST Validation Guidelines


📝 สรุป


📚 เอกสารอ้างอิงหลัก

  1. Bessho, K. et al. (2016). An introduction to Himawari-8/9—Japan’s new-generation geostationary meteorological satellites. J. Meteorol. Soc. Japan.

  2. Kurihara, Y. et al. (2016). Sea surface temperature from the new Japanese geostationary meteorological Himawari-8 satellite. GRL.

  3. Donlon, C. J. et al. (2007). The Global Ocean Data Assimilation Experiment High-Resolution Sea Surface Temperature Pilot Project (GHRSST-PP). Bull. Amer. Meteor. Soc.

  4. Gray, W. M. (1979). Hurricanes: Their formation, structure and likely role in the tropical circulation. Meteorology over the Tropical Oceans.

     

............... 📡📡📡📡📡ส่วนดาวเทียมอุตุนิยมวิทยา กองตรวจและเฝ้าระวังสภาวะอากาศ กรมอุตุนิยมวิทยา 📡📡📡📡📡................